https://youtu.be/IcarFxSOjRQ

skąd ty wiesz że będzie okej skąd ty wiesz że będzie dobrze na przykład jesteśmy nie wiem w środku pożaru i mówimy że będzie OK no lepiej w takiej sytuacji podjąć jakieś działania które będą zmierzały do tego żeby było ok zamiast myśleć że nie wiem że będzie dobrze Tak lepiej pomyśleć w taki sposób Gdzie często prokrastynują bo są perfekcjonistami nasza psychika ona nie powstała wiesz w środowisku w którym jesteśmy teraz tylko nasza psychika powstała Wiesz te setki tysięcy lat lat wstecz tak w bardzo niebezpiecznych warunkach według statystyk Who to jest także wszystko rośnie tak depresji jest coraz więcej i tak dalej i tak dalej przy czym dlaczego to rośnie depresja to nie jest jedyny problem natury psychicznej na jaki cierpią ludzie osoby w jakiś sposób kolokwialnie mówiąc nauczyły się depresji Cześć Ja nazywam się Przemek Wójcicki A to mój podcast w którym rozmawiam ze swoimi gośćmi na tematy takie jak bajo hacking zdrowie Sport biznes psychologia rozwój i tematy bardzo szeroko pokrewne miłego słuchania dzisiaj gości u mnie psychoterapeuta i twórca kanału internetowego psychologia w kadrze Nikodem Ryś Cześć Nikodem czy chciałbyś coś dodać do swojego opisu samego ciebie w ogóle to cześć Przemek bardzo miło mi cię widzieć no i Witam również wszystkich oglądających co mógłbym dodać no z pewnością mógłbym dodać to że jestem terapeutą poznawczo-behawioralnym to jest dosyć istotne i będę się też w dzisiejszym podcaście do tego odnosił z tego względu że

zależności od tego jakiego terapeutę byś zapytał o dane pytanie no to różne mogą być odpowiedzi ja będę wypowiadał się z punktu widzenia właśnie terapii poznawczo-behawioralnej terapii poznawczo-behawioralnych bo tych terapii jest sporo tak jakby mamy terapię nie wiem terapię akt terapię dialektyczno-behawioralną to są takie pod nurty terapii poznawczo-behawioralnej więc ogólnie w tych terapiach będę będę się wypowiadał i myślę że to jest też istotne żeby zaznaczyć że jestem terapeutą poznawczo-behawioralnym dobrze że to dodałeś I właśnie dzisiaj porozmawiamy ogólnie o psychoterapii oraz o depresji to są takie dwa główne wątki tej rozmowy i na początku chcecie zapytać Czy terapia poznawczo-behawioralna jest najbardziej popularnym typem terapii Wiesz co nie powiedziałbym że jest najbardziej popularna na pewno powiedziałbym że jest najlepiej zbadana tak i to jakby też przyświecało mi w momencie w którym wybierałem nurt z terapii którego chciałbym się uczyć to przede wszystkim twarde dane tak takie twarde dane że mamy badania które potwierdzają że ta terapia jest skuteczna załóżmy nie wiem w depresji ma taki i taki procent skuteczności w tym ma taki procent skuteczności bo to co jest ważne żebyśmy wiedzieli to to że terapia poznawczo-behawioralna z tego co z tego co kojarzę to chyba jedyna terapia która tworzy protokoły ale nie chce się tutaj wypowiadać za innych specjalistów z innych nurtów terapeutycznych bo znam się najlepiej na swoim tak niekoniecznie znam się na innych Tak dobrze natomiast my mamy pewne protokoły czyli załóżmy wygląda to mniej więcej tak że przychodzi osoba na terapię No i diagnozujemy sobie w trakcie załóżmy już tą depresję Weźmy Weźmy ten temat no i w zależności od tego co jest takim Największym problemem tej osoby bo to nie jest tak że każda Depresja jest taka sama ona może funkcjonować całkiem inaczej u różnych osób w zależności od tego jakie to osoba miała doświadczenia Bierzemy sobie jeden z dostępnych protokołów tak mamy kilka protokołów czyli pewnych postępowań gdzie wiadomo sesja posesji co takiego się robi i to jest taki to jest taki model który można po prostu sprawdzić i można badać tak no bo każdy terapeuta może brać po prostu sobie taki model tak Czyli ten protokół tak zwany i nim Po prostu podążać i to możemy zbadać to możemy sprawdzić że taki protokół ma taką i taką skuteczność w takim i takim problemie tak a inne protokół może mieć taki i taką i taką skuteczność więc to jest jakby bardzo istotne co chciałem nadmienić kojarzy mi się to trochę z McDonaldem gdzie obojętnie do jakiego McDonalda pojedziemy to dostaniemy tego samego hamburgera Czy słusznie to wiąże w ten sposób wiesz co Powiem ci tak że trochę tak Ale nie powiedziałbym tak w 100% z tego względu że

każdy jest inny jako terapeuta każdy terapeuta ma inną osobowość i my mówimy o tak zwanej chemioterapeutycznej tak Czyli jeśli byś ty Przemek na przykład poszedł na terapię do jakiegoś terapeuty No to niekoniecznie on ci może spasować na zasadzie Wiesz jego osobowości to dokładnie tak jak z ludźmi no nie wszystkich polubimy tak jakbyś nie wiem wybierał sobie partnerkę tak swoją życiową No to wiadomo nie każda będzie ci pasować tylko jakaś konkretna która ma jakieś cechy które tobie będą odpowiadały dlatego przede wszystkim No też ta osobowość pacjenta terapeuty ma znaczenie tak Czyli po prostu no jaki jest czy jest bardziej ekstrawertyczny introwertyczny tak natomiast metoda pracy jest w miarę podobna przy czym oczywiście wiesz ja tak mówię o tych protokołach ale wiadomo że życie wygląda czasami całkiem inaczej i życia nie da się wsadzić w żaden protokół więc często bywa tak że mamy w terapii poznawczo-behawioralnej Przynajmniej ja tak robię że mam jakiś główny protokół którego się trzymam ale w zależności od tego jaka osoba ma jakie osoba ma problemy to delikatnie zmieniam dorzucam jakieś rzeczy które będą istotne nie trzymam się wiesz tak jak w McDonaldzie tak że po prostu jest cały czas ten sam schemat tylko dostosowuje do dostosowuje terapię do danej osoby tak jeżeli załóżmy ktoś przychodzi z depresją ale jego problemem poza tym jest jakby zdrowa komunikacja też nie wiem z rodziną z bliskimi przyjaciółmi no to warto też dorzucić tutaj jakiś trening Komunikacji Tak więc to się dostosowuje natomiast mamy taki Core mamy ten taki trzon i to są właśnie te protokoły których Staramy się trzymać i badania dotyczą głównie głównie tych protokołów Jak najbardziej rozumiem jednak człowiek jest bardziej skomplikowany niż Burger czy frytki to na pewno i tak jeszcze wracając trochę do Ciebie chciałbym cię zapytać jak zaczęła się Twoja Przygoda z psychoterapią [Muzyka] moja przygoda zaczęła się tak że od zawsze interesowa mnie ludzki umysł to jak funkcjonuje nasza psychika No i zaczynałem od różnych kwestii gdzieś tam wiesz zagłębiałem się w różne religie jak to z ich punktów wygląda w różnego rodzaju światopoglądy filozofię i tak dalej natomiast przeszło to bardziej w stronę taką praktyczną czyli naukową tak gdzieś w końcu złapałem się tej psychologii i Rozpocząłem te studia psychologiczne z czasem doszło do mnie że takim najlepszym [Muzyka] taką najlepszą realizacją psychologii w praktyce jest właśnie psychoterapia tak bo psychoterapia korzysta z tego wszystkiego co psychologia dostarcza wszystkie badania psychologiczne i stara się włożyć w to w interwencję terapeutyczne które po prostu możemy przełożyć na daną osobę żeby żeby jej pomóc bo wiadomo że psychologia ma wiele różnych nurtów i nie wszystkie polegają na pomaganiu drugim drugiej osobie też na badaniach naukowych nie wiem badaniach kierowców i tak dalej natomiast mnie bardziej interesował ten element pomagania też innym No a stwierdziłem że terapia poznawczo-behawioralna ona skutecznie pomaga innym no i też dla mnie taką sporą wartością było to żeby pomagać skutecznie dlatego właśnie wybrałem ten nurt No i dlatego też przede wszystkim psychoterapia dużo ludzi idzie na studia z psychologii i chcą oni pomóc tak jakby sobie chcą lepiej zrozumieć siebie czy to był motyw w twoim przypadku w jakimkolwiek stopniu

Powiem tak czy to był motyw w jakimkolwiek stopniu to na pewno natomiast nie był to główny motyw Ja myślę że ogólnie studia psychologiczne czy potem już studia psychoterapeutyczne to jeszcze bardziej pomagają przede wszystkim zrozumieć siebie swoje funkcjonowanie jakby ucząc się tych wszystkich metod zaczynamy lepiej rozumieć siebie i to jest bardzo bardzo wartościowe natomiast nie powiedziałbym że to był to był mój główny motyw raczej raczej bym tego tak nie ujął jeszcze w roli ścisłości psychoterapia to jest ogólnie taki koncept i pod niego podchodzą różne rodzaje terapii tak i jednym z tych rodzajów jest terapia poznawczo-behawioralna dobrze rozumiem

mniej więcej tak

Powiedziałbym w taki sposób że jest psychoterapia to jest jakby powiedzmy duży worek jak do niego zajrzymy to w środku mamy różnego rodzaju różnego rodzaju nurty terapeutyczne Czyli po prostu metody pracy na przykład mamy terapię psychodynamiczną terapię gesztalt terapię rixonowską terapię systemową gdzie pracuje się na przykład z całym systemem rodzinnym czy terapię poznawczo-behawioralną i każda troszeczkę inaczej widzi funkcjonowanie naszej psychiki każda troszeczkę inne metody stosuje No jak dla mnie jest to po prostu wiesz obraz tego jak bardzo nasza psychika jest skomplikowana ale że to nie jest tak że nie wiem idziemy na medycynę i Specjalizujemy się na przykład w układzie krwionośnym i mamy mamy kardiologie jakąś pierwszą drugą trzecią tak No nie ma czegoś takiego No bo tam jest jakby wszystko jasne Mamy jeden układ krwionośny który Jedno serce które działa tak i tak jakby wszystko jest jasne i to można dokładnie zbadać A jeśli chodzi o naszą psychikę to jest to bardziej skomplikowane No i myślę że to dlaczego mamy tyle nurtów To w pewien sposób pokazuje jak nasza psychika jest skomplikowana i nie ma jednej jakby konkretnej skutecznej metody pracy to też zależy od osoby tak i No każdy jest inny każdy miał inne doświadczenia i tak naprawdę do każdego trzeba dostosować wiesz własną terapię do z każdym pracujemy troszeczkę inaczej my w terapii poznawczo-behawioralnej używamy takiego sformułowania że Staramy się dostarczać terapię która jest szyta na miarę na każdego pacjenta tak jak garni Tur mamy szyty na miarę tak na każdego wiesz to że na jednego garnitur będzie pasował weźmiemy drugą osobę z ulicy na nią kompletnie nie będzie pasował i w terapii jest bardzo podobnie Staramy się terapię dostosować do danej osoby tak żeby po prostu mu pasowała i żeby te techniki tej osobie pasowały tak i dla nie były skuteczne bo dla drugiej osoby niekoniecznie muszą być skuteczne cofnijmy się jeszcze trochę do przodu i zapytam cię Czym w ogóle jest psychoterapia dla osób które nie mają pojęcia co to jest jasne no myślę że to jest ważne żebyśmy sobie to ujęli ja terapię rozumiem Jako tak naprawdę metodę leczenia tak przede wszystkim to przede wszystkim to jest podstawa to jest metoda leczenia problemów zaburzeń psychicznych tak czy chorób psychicznych metoda po prostu leczenia Ale szerzej jakbyśmy to ujęli to są wszelkiego rodzaju tak naprawdę metody bo ja uważam że w terapii powinno się korzystać ze wszystkiego tak naprawdę co działa tak jeśli jest dana metoda która działa no to dlaczego z niej nie skorzystać jeśli mamy obiektywne dane nie wiem naukowe które dostarczają informacji że ta metoda działa No to skorzystajmy z niej tak i to jest zbiór różnych metod terapeutycznych które pomagają poradzić sobie z różnymi problemami psychicznymi czy po prostu nie wiem poprawić jakość swojego poprawić jakość swojego życia A patrząc na to tak Praktycznie to są po prostu regularne spotkania z psychoterapeutą w trakcie których pacjent rozmawiamy Tak tak dokładnie tak to wygląda regularne spotkania najczęściej co tydzień w niektórych przypadkach czasami jest częściej czasami jest rzadziej ja Realizuję terapię także spotykam się ze swoimi pacjentami raz na tydzień i rozmawiamy przy czym my w terapii poznawczo-behawioralnej widzimy jeszcze bardzo ważny element to są tak zwane prace osobiste bo my zakładamy zakładamy to że wiesz to że ty sobie porozmawiasz na przykład z terapeutą przez godzinę tak I potem minie tydzień i nic nie zmienisz w swoim życiu i potem jest kolejne spotkanie i znowu pogadasz i nic nie zrobisz z tym dalej no to to nic nie da tak więc my sobie zakładamy co jakiś czas i to jest bardzo ważny element terapii o tym Nie można zapominać pracę osobiste Czyli to co każdy pacjent ma zrobić pomiędzy poszczególnymi sesjami Czyli jak wprowadzać te zmiany czy te wnioski do których dochodzimy Na sesjach jakie realizować w rzeczywistości i to jest tak naprawdę najważniejszy element terapii Czyli wszystko to co my robimy w naszym życiu Czyli jak po prostu siebie zmieniamy to jest bardzo ważny element element terapii A ja zawsze mówię że te spotkania które są co tydzień to jest mniej istotny element terapii dużo istotniejsze jest to co my robimy pomiędzy sesjami A jaki jest cel terapii psychoterapii cel terapii nie ma jednego celu psychoterapii każdy sobie ustala własne cel To jest to jest bardzo ważny element o którym nie można zapominać że każdy ustala sobie swój własny cel No i ludzie różne rzeczy ustalają no przede wszystkim bardzo często zdarzają się cele emocjonalne czyli takie że ktoś chciałby się czuć po prostu inaczej tak albo że ktoś chciałby podejmować jakieś działania to są takie cele wiesz behawioralne że my coś chcielibyśmy zmienić w naszym życiu No ale to też cele poznawcze że chcielibyśmy myśleć jakoś inaczej o świecie o sobie o innych ludziach tak więc nie da się powiedzieć co jest konkretnie celem terapii Każdy ma swój własny cel ale gdybym już miał być zmuszony do odpowiedzi to Przypominają mi się teraz słowa znakomitej terapeutki która stworzyła terapię dialektyczno-behawioralną która skierowana jako konkretnie jest tak jakby jeszcze pod nurtem terapii poznawczo-behawioralnej skoncentrowanej na pomocy osobom z osobowością borderline ta pani nazywa się marshallinehan i ona używa takiego sformułowania że terapia ma prowadzić do stworzenia życia które będzie warte przeżycia dla naszych pacjentów

Jak najbardziej rozumiem tą definicję jest to ma trochę mętna ale jednak myślę że zaspokaja moją ciekawość w tej kwestii i tak dokładnie co robi się w trakcie takiej psychoterapii czy to głównie pacjent mówi czy to z drugiej strony psychoterapeuta zadaje pytania jak to najczęściej wygląda OK oczywiście dalej mówię z punktu widzenia terapii poznawczo behawioralnej bo na przykład terapia psychodynamiczna wygląda tak że w większości mówi Pacjent tak terapeuta tam jest bardziej bierne natomiast my jesteśmy bardziej aktywni to znaczy dostarczamy na przykład czegoś takiego co nazywamy psychoedukacją Czyli po prostu edukujemy pacjenta nie wiem z danego problemu Tak co by było dobre Żeby robić więcej na przykład co by było dobre Żeby robić mniej wiesz takie nawet trywialne rzeczy jak Chociażby to że żeby chodzić wcześniej spać wysypiać się dobrze się odżywiać nie wiem suplementować witaminę D tak takie proste rzeczy które wpływają też na to że nie wiem będziemy się czuli lepiej ale też edukujemy przede wszystkim na temat samego problemu zaburzenia tak jak ono działa co w nim pomaga co w nim szkodzi żebyśmy na przykład robili czego co jest dobre żebyśmy unikali więc troszeczkę tak jak u lekarza można powiedzieć natomiast to jest taki jeden z elementów terapii poznawczo-behawioralnej Ale najważniejsze jest to że analizujemy sobie w takim trójkącie zależności trzy najważniejsze rzeczy u pacjenta które obserwujemy przez całą terapię w różnych sytuacjach które się wydarzają czyli patrzymy na myśli pacjenta na to jak te myśli wpływają na emocje czyli to jak się czuje pacjent oraz jak te emocje wpływają na jego działania czyli co on robi jakie działania podejmuje w rzeczywistości i potem zwrotnie obserwujemy jak to co robi dana osoba wpływa na jego myślenie i wpływa na jego emocje i w większości terapia polega na tym że pracujemy w takim trójkącie zależności i staramy zmienić myślenie na przykład danej osoby przez to że zacznie spoglądać na rzeczy z troszeczkę innej perspektywy tak bo to jakakolwiek zmiana myślenia jest zmianą perspektywy albo zaczyna robić pewne rzeczy częściej a pewne rzeczy pewne rzeczy na przykład mniej tak w domyśle robić więcej to co jest dobre dla tej osoby a mniej tego co jest na przykład złe no i patrzymy jak te rzeczy wpływają na na emocje czyli na to jak po prostu osoba się czuje bo to jest taki jeden z najistotniejszych celów terapeutycznych w większości pacjentów że po prostu czuć się lepiej lubię porównania i tutaj kolejne porównanie wchodzi mi teraz do głowy że psychoterapeuta to jest trochę taki informatyk programista który przeprogramowuje pacjenta czy to jest trafne krótki przerywnik jeżeli dalej słuchasz tej rozmowy to znaczy że cię zainteresowała chcesz widzieć więcej rozmów tego typu zostaw teraz pod tym filmem łapkę w górę daj oczywiście subskrypcję i w komentarzu zostaw taką oto emotkę małpki pokazuje mi ona że nie jesteś botem A prawdziwym homo sapiens A w dodatku wspierasz cały projekt oraz moje morale dziękuję i wracamy teraz do rozmowy Trochę tak ale nie do końca ja bym ja bym nazwał to troszeczkę w inny sposób przychodzi mi do głowy taka jedna metafora i to jest metafora która opisuje właśnie Czym jest terapia Wyobraźmy sobie dwie góry Tak dwie ściany które są naprzeciwko siebie i po jednej stronie jedna osoba wspina się tak Powiedzmy że to jest praktycznie płaska ściana że wspina się że to jest typowa wspinaczka wysokogórska a po drugiej stronie góry jest druga osoba która też się wspina jedną osobą jest pacjent drugą osobą jest psychoterapeuta i każdy z nich wspina się na swoją górę ale zobacz że pacjent wspinając się na swoją górę ma całkiem inną perspektywę tak nie widzi na przykład widzi tylko tam jakiś jeden kamień przed sobą ale nie widzi już co jest wyżej a terapeuta jeśli się obróci tak w stronę tej góry to widzi troszeczkę więcej tak widzi szerszy kontekst i on ma możliwość pokazania o sobie

oczywiście nie w taki sposób na zasadzie porady że ja ci mówię tak że jest taki tak tylko Staramy się używać takich technik aby pacjent samodzielnie zmienił swoje myślenie Bo najważniejsze założenie terapii jest takie że [Muzyka] no przede wszystkim ja bym powiedział że nikogo jeszcze nie zmieniłem nikogo jeszcze nie przeprogramowałem każdy zmienia swoje myślenie działanie czy odczuwanie sam my jesteśmy jakby towarzyszami tylko w tej w tej drodze Tak więc ja bym to ujął w taki sposób Po prostu mamy szerszą perspektywę i potrafimy wspomóc pacjenta w tym że na przykład no tak metaforycznie powiedzieć mu Słuchaj jak pójdziesz w prawą stronę to na początku będzie trudno ale potem powiedzmy może ci pić łatwiej Natomiast w lewo na początku Wydaje się że jest prosto ale potem czeka cię bardzo trudny odcinek wspinaczki tak I na przykład my to widzimy a pacjenci tego nie widzą więc Pomagamy im poszerzać swoją perspektywę i Pomagamy im w ich własnej drodze mnie nie wciągamy tak zauważ że z tej metaforze nie wciągam pacjenta terapeuta nie wciąga pacjenta na górę tylko pomaga mu w jego własnej wspinaczce on się sam wspina i podoba mi się ta metafora i to jest chyba Główna różnica pomiędzy coachingiem a psychoterapią że w coachingu jednak Coach daje jakieś konkretne rady co robić A właśnie w psychoterapiach różnego rodzaju jest bardziej tak że po prostu psychoterapeuta stanowi pewnego rodzaju przewodnika tak tutaj Przemek bym się trochę też nie zgodził Bo w takim prawdziwym coachingu też jest tak że Coach też pomaga prowadzić tak jakby wiem że coaching różnie jest różnie jest widziany przez przez społeczeństwo tak natomiast taki prawdziwy coaching z krwi i kości Jest bardzo podobny do terapii tak jest bardzo podobny do terapii może miałeś bardziej na myśli mentoring tak bo tak oficjalnie to o czym ty wspomniałeś że kiedy my komuś doradzamy to mówimy bardziej o mentoringu że wiesz nie ma tutaj równości ktoś jest wyżej ktoś jest niżej a w coachingu i w psychoterapii jesteśmy na równi tak jesteśmy na równi po prostu Pomagamy prowadzić daną osobę Tak więc Coaching jest bardzo podobny do terapii natomiast troszeczkę przez niektórych coachów niestety no coaching Coaching jest widziany bardzo źle tak jakby No wszyscy to doskonale wiemy I to o czym ty mówisz to jest bardziej taki mentoring że ktoś jest Nie wiem jakimś jakimś Guru który tam wie więcej i on po prostu daje radę tak natomiast prawdziwy coaching na tym nie polega tak myślę że tu zależy to od definicji jaką weźmiemy bo tak w ogólnym postrzeganiu społeczeństwa właśnie coaching to jest taki prawie mentoring A jednak w takim oficjalnym

jak najbardziej a Czy zdarzyło ci się kiedyś tak że przyszedł do ciebie pacjent chciał zmienić coś w swoim myśleniu Ale ty jakby się nie zgodziłeś bo to coś do zmiany nie jest odpowiednim jest prawidłowe Czy ktoś chciał zmienić coś czego nie powinien zmieniać

szczerze mówiąc nie przypominam sobie takich sytuacji ale jestem sobie w stanie wyobrazić że coś takiego może się zadziać coś takiego może się zadziać to jest bardzo prawdopodobne i hipotetycznie mogę odpowiedzieć tak bo szczerze nie pamiętam takiej sytuacji Może kiedyś była to też nie pamiętam wszystkich swoich sesji wszystkich pacjentów ale to co bym zrobił w takiej sytuacji to powiedziałbym jaka jest moja perspektywa tak Powiedziałbym Jakie mogą być potencjalne skutki załóżmy postępowania w taki sposób i że według mnie i według obecnej wiedzy czy badań jakie mamy to nie będzie tobie służyło tak po prostu bym powiedział w taki sposób natomiast zakładamy że to zawsze pacjent wybiera zawsze klient wybiera i i on decyduje o tym co robi tak więc ostatecznie to i tak on podejmie decyzję czy będzie chciał coś zrobić znaczy czy coś zrobi czy coś zrealizuje czy tego nie zrobi przykładowo jeżeli ktoś jest bardzo pomocny I tam kilka razy został przez to wykorzystany i teraz ma w głowie takie coś że już nie chcę być dobrym człowiekiem chcę stać się bardziej egoistyczny czy w takiej sytuacji psychoterapeuta by mu pomógł No myślę że jak najbardziej to jest to jest bardzo fajny dylemat bo zdarzają się zdarzają się takie sytuacje w gabinecie że przychodzi ktoś i mówi że że nie chce pomagać no to w takim wypadku No to przede wszystkim byśmy sobie tutaj przeanalizowali To dlaczego się tak stało i jakie to były konkretne konkretne doświadczenia tej danej osoby że ona zaczęła tak myśleć Nie no bo zobacz że w terapii poznawczo-behawioralnej mamy taki ogólny model funkcjonowania człowieka wygląda tak w tej tera pii mamy jakieś doświadczenia tak dobre czy złe jakiekolwiek tak na podstawie tych doświadczeń tworzą się u nas jakieś przekonania Czyli że my na przykład jeśli stanie się coś złego komuś No to interpretujemy to nie wiem zły sposób tak ale niekoniecznie tak musimy to zinterpretować No i tu właśnie wchodzi psychoterapia z tą zmianą tak Czyli jak my interpretujemy rzeczywistość ale zazwyczaj załóżmy komu się staje jakaś trauma tak i w tym wypadku No trauma to jest obiektywnie złe doświadczenie no i każdy wie że to jest coś strasznego komu się przydarza trauma No i na podstawie traumy tworzą się przekonania takie że na przykład świat jest niebezpieczny ludzie są zagrażający tak w sytuacji kiedy załóżmy inny człowiek kogoś zranił albo że ja jestem bezradny w różnych sytuacjach i potem te przekonania one się dalej realizują w życiu w życiu człowieka w jakiś sposób tak więc w tym przypadku o którym ty mówisz widzę to w taki sposób że jest na przykład ta osoba która została załóżmy wykorzystana Przez to że była pomocna no i u mnie stworzyły się stworzyło się załóżmy przekonanie że nie warto być pomocnym tak więc no tutaj jak najbardziej trzeba podyskutować na ten temat jakie to były Jakie to było doświadczenie i czy na przykład dalej wszyscy będą cię wykorzystywać czy na pewno tak będzie czy może jest jakieś inne podejście Czy można znaleźć tu jakiś złoty środek więc jest wiele różnych metod Jak można podejść do takiej pracy ale z pewnością jest tutaj spora spora przestrzeń dla psychoterapii żeby znaleźć rozwiązanie które będzie najlepsze dla tej konkretnej osoby temat jest skomplikowany ale wspomniałeś też uprawnie i to mnie zaciekawiło wspomniałeś że trauma to obiektywnie obiektywnie złe wydarzenie a z drugiej strony jest taki bardzo znane powiedzenie Co cię nie zabije to cię wzmocni No i Tak patrząc na to opowiedzenie trauma możecie wzmocnić może sprawić że będziesz twardszy poprawi twój charakter i tak dalej czy czy tak może być

może tak być Powiem tak nie wiem czy kojarzysz postać Wiktora frankla znakomity psychiatra i psychoterapeuta który był więźniem obozów Jeśli dobrze pamiętam w Auschwitz i w Dachau no i po prostu ten człowiek przeszedł przez prawdziwe piekło tak przeszedł przez prawdziwe piekło ale wyciągnął niesamowicie dobre wnioski z tego doświadczenia przy czym uważam że większość ludzi którzy która przeżyła coś takiego no nie wyciąga z tego dobrych wniosków i ma straszną straszną

straszny ból cierpi jakby w wyniku tej traumy tak i się to przeradza przenosi się to na wiele różnych sfer funkcjonowania tej osoby a czy można wyciągnąć z traumy coś coś pozytywnego Powiem tak jakby Nikomu nie życzę traumy tak czyli bardzo strasznego wydarzenia w życiu przy czym traumę definiujemy co jest ważne traumy definiujemy jako doświadczenie które jest [Muzyka] doświadczenie które bezpośrednio zagraża naszemu zdrowiu lub życiu lub zdrowiu życiu bliskich osób tak więc to są naprawdę straszne doświadczenia albo naruszają naszą nietykalność jak w przypadku molestowania czy gwałtu Tak może niekoniecznie zagrażają życiu ale na pewno na pewno poruszają poruszają nasze granice tak

przepraszam bo się na moment zgubiłem jakie było pytanie było pytanie o traumy i czy mogą one budować ale myślę że już odpowiedziałeś wystarczająco dużo ja oczywiście również polecam Wiktora Franka i polecam jego książkę tak właściwie to ją zrecenzowałem jest na moim kanale recenzja książki o super naprawdę świetna książka czyli

mówię że fantastyczna książka tak trauma może budować ale jednak Rzadko się to zdarza ale czy może to zależy od tego jaki mamy do niej podejście jeżeli ją jakoś inaczej interpretujemy to czy możemy ją zamienić w coś dobrego jakby no na tym bazuje psychoterapia i jeśli już trauma się wydarza to chcemy wyciągnąć z tego tyle dobrego ile tylko jesteśmy w stanie tak Czyli właśnie nawet w ostateczności pomyśleć o tym w taki sposób jak ty mówiłeś że co nas nie zabije to nas wzmocni i w jaki sposób załóżmy trauma mogła wpłynąć na nas dobrze tak To film jak to może absurdalnie brzmieć ale no do tego dążymy żeby No bo to już się zdarzyło tak to już się nie od wydarzenia nie mamy nie mamy tutaj na to wpływu ale jedyne co możemy zrobić to wyciągnąć z tego jakieś dobre wnioski dla siebie żeby nie było to aż tak nie miała żeby to nie miało aż tak bardzo złego wpływu na naszą psychikę i na nasze życie a nawet żeby miało dobry w jakimś stopniu A teraz żyjemy w świecie Zosi Samosi wszyscy ludzie chcą robić rzeczy samemu internet daje takie możliwości w niektórych kwestiach i w takim razie czy da się przeprowadzić psychoterapię samemu samemu ze sobą znaczy powiem tak na pewno na pewno się da bo Czym jest psychoterapia psychoterapia jest próbą zmiany czego naszego myślenia naszego odczuwania i tego co robimy Czyli naszego zachowania i wszystko co się tak naprawdę wydarza wokół nas ma potencjał zmiany nas naszego myślenia naszego funkcjonowania czyli ta zmiana Przepraszam ona się po prostu dzieje Tak jak mówiłem wcześniej że to co robimy pomiędzy sesjami jest najważniejsze Tak tak samo to co się dzieje tak samo to co my robimy ma ogromne potencjał do tego żeby zmienić nasze funkcjonowanie i myślę że tak myślę że możemy możemy jak najbardziej zmieniać sami siebie czy terapeutyzować Powiem tak w sytuacji kiedy Mierzymy się z bardzo dużą traumą albo mamy jakiś bardzo duży problem z którym już samodzielnie próbowaliśmy pracować tak bo też nie jest tak że coś się pojawia w życiu człowieka i człowiek od razu idzie do terapeuty Zazwyczaj to wygląda tak że osoba ma za sobą jakiś jakieś próby pracy nad sobą Zawsze jak ktoś ma jakiś problem pyta się nie wiem rodziny znajomych przyjaciół Co może zrobić albo sam próbuje szukać rozwiązania a pójście do terapeuty jest jakby gdzieś dalsze w tym w kolejności podejmowania działań więc dla osób które są jakby na tych pierwszych etapach to jak najbardziej No trzeba samemu pracować i podejmować własną pracę nad sobą każdy z nas to robi codziennie Natomiast są takie momenty że bez tej drugiej osoby która jest na tej drugiej górze tak może być tak że się zablokujemy gdzieś w trakcie tej wspinaczki No po prostu no nie ruszymy jest potrzebna ta osoba która wisi na tej drugiej górze i ma całkiem inne spojrzenie i będzie mogła nam doradzić a czy doradzić to na terapii nie doradzamy ale kolokwialnie mówiąc doradzić wspomóc nas w tym bardziej tak wspomóc nas w tym żebyśmy się wspięli w dobrym dla nas kierunku ta metafora znowu świetnie pomaga zrozumieć cały koncept a ja mam do ciebie pytanie czy w psychoterapii pojawiają się pacjenci którzy tak jakby nie mają żadnego problemu ale po prostu chcą się ulepszyć Może chcą lepiej się zrozumieć i czy oni również znajdą w swoje miejsce w psychoterapii znajdą natomiast powiem tak jest mało takich ludzi z tego względu że głównie na terapię Przychodzą ludzie którzy faktycznie cierpią i chcą żeby te cierpienie ktoś z nich zabrał tak żeby ktoś im pomógł w tym w tym cierpieniu w lęku w depresji Tak to jest po prostu straszne i po prostu tego nie chcą natomiast ktoś kto chce się sam rozwijać najczęściej są najczęściej są to ludzie którzy robią to we własnym zakresie tak albo nie albo korzystają z coachingu natomiast terapię jak najbardziej też może w tym pomóc No i jest mile widziana ale tak jak mówię takich klientów zazwyczaj zdecydowana mniejszość wracając teraz do przeprowadzania psychoterapii samemu to jak mi wiadomo jakiś czas temu napisałeś książkę poradnik obsługi umysłu i jak się udało mi zorientować

czytelników z technikami które mogą oni sami wykorzystać Żeby lepiej się poznać Żeby przeprowadzić w jakimś stopniu tą psychoterapię Czy możesz dać przykład takiej techniki ćwiczenia

Powiem tak nie chcę dawać konkretnego przykładu żeby to nie było wyrwane z kontekstu tak tylko dam taki ogólny model tak

Jak już wspomniałem wcześniej

mamy ten model gdzie mamy myśli emocje i zachowania tak i podam podam Najlepiej to na przykładzie Wyobraźmy sobie że jest osoba która jest która jest w środku w środku nocy sama w dużym domu tak im powiedzmy śpi na piętrze natomiast na parterze słyszy jakiś hałas w środku nocy No i powiedz mi Przemek sobie pomyślał w takiej sytuacji

zależy ale tak ogólnie to po prostu o jakieś hałas i idę spać dalej OK no i powiem ci w zależności od tego jakie kto miał doświadczenia w życiu to może pomyśleć Może pomyśleć bardzo różnie na przykład ktoś może pomyśleć że ktoś się włamał tak ktoś To załóżmy ma jakiś taki filtr bardziej negatywny bym to nazwał albo miał jakieś nieprzyjemne doświadczenia dotychczas w życiu on może pomyśleć że No ktoś coś złego chce mu zrobić tak okraść zrabować i tak dalej ktoś może pomyśleć że to po prostu kot coś zrzucił bo załóżmy nie ma kota w swoim domu i tyle ktoś może pomyśleć że to duchy i jego Dziadek go nawiedza tak niektórzy ludzie wierzą w duchy i wiesz no i to jest OK bo mieli na przykład jakieś doświadczenia powiedzmy takie mistyczne czyli czy ezoteryczne wiesz to jakby doświadczenia ich ukształtowały tak więc

każda osoba może pomyśleć inaczej w tej sytuacji no i w zależności od tego co kto pomyśli jak ktoś pomyśli że kod coś Zrzucił i rozbił No to co poczuje jaką emocję pewnie złość tak a jak ktoś pomyśli że włamał się złodziej to poczuje lęk No i zobacz w zależności od tego co my pomyślimy to mamy na końcu różne różne emocje No i te emocje prowadzą do różnych zachowań ktoś kto pomyśli że to tylko kod No to po prostu albo pójdzie spać dalej Albo po prostu wstanie żeby posprzątać bałagan i tyle ktoś to pomyśli że to jest złodziej no to wiesz w zależności od tego co pomyśli dalej to albo będzie chciało się gdzieś schować albo przeciwstawić tak i wygonić tego napastnika więc zobacz jak to co my myślimy w danej sytuacji jak to wpływa na całą resztę i tutaj co możemy zrobić to spróbować zmienić swoje myślenie czyli na przykład poszukać dowodów za lub przeciw danej myśli tak Jeśli na przykład uważamy że to ktoś się włamał tak ale to gdzieś wynika z tego że wcześniej w przeszłości Mieliśmy jakieś doświadczenie bardzo niemiłe tak że ktoś nas napadł tak jakby To spowodowało że powstało u nas przekonanie które teraz realizuje się w taki sposób tak że nie wiem świat jest niebezpieczny Jeśli my myślimy że świat jest niebezpieczny i słyszymy w nocy hałas no to pierwsze co nam przychodzi do głowy to nie jakieś bardzo miło rzeczy tak tylko raczej to że ktoś chce nas ktoś chce nas okraść albo napaść tak więc w takiej sytuacji trzeba na przykład się zastanowić nie czy my wszystko pozamykaliśmy cały dom no i Przypominamy sobie że dom jest pozamykany tak Przypominamy sobie że że albo że nie wiem nagle przypomnieliśmy sobie że ktoś z rodziny wraca tak ktoś inny z domowników wraca w środku nocy i to prawdopodobnie jest on i to jest tylko przykład tak ale sytuacji może być może być bardzo wiele i mogą to być różne sytuacje gdzie my możemy szukać dowody Za pewną myślą oraz dowody przeciwko danej myśli i jeśli jest jakaś myśl która powoduje że my nie Czujemy się za dobrze to możemy poszukać dowodów przeciwnych tak czyli takie które niepotwierdzają tej myśli tak Jeśli na przykład weźmy do tych przekonań takich tych głównych nazywamy je kluczowymi jeśli myślimy że świat jest niebezpieczny No to można na przykład poszukać dowodów za tym że nie wiem kraj w którym żyjemy miejsce w którym się znajdujemy nie jest do końca niebezpieczne tak I że są argumenty które świadczą o tym że jest że na przykład te środowisko jest dla nas bezpieczne teoretycznie brzmi to łatwo ale w praktyce Ciekawi mnie jak wyrwać się ze swoich starych schematów myślenia i zacząć wprowadzać te nowe te nowe schematy jest jakaś technika która pozwala Tak właśnie budzę się zaczyna mieć te złe myśli czy jest technika która jakby wybudzi mnie z tego że o mam złe myśli muszę to zmienić Powiem tak masz bardzo dobrą masz bardzo dobrą tutaj obserwację Przemek że to nie jest proste tak to jest bardzo trudne bo zobacz że w momencie w którym tworzy się u nas jakieś przekonanie w naszym życiu i powiedzmy już jesteśmy na tych torach tak jesteśmy na tych torach które są związane z takimi a nie innymi myślami I w tym momencie no jedziemy tymi torami to znaczy że te przekonanie jakoś się realizuje w naszym życiu tak czyli na przykład uważamy że świat jest niebezpieczny No to co robimy unikamy wielu rzeczy tak unikamy gdzieś wyjeżdżania daleko unikamy spotykania nowych osób tak unikamy nie wiem zmiany pracy załóżmy tak bo się obawiamy że tam będzie gorzej i zobaczę w momencie w którym my unikamy różnych rzeczy czyli tu mamy ten ostatni element to jest nasze zachowanie jeśli my unikamy jakichś rzeczy to my nie jesteśmy w stanie zweryfikować tego przekonania które było na początku tak podam ci bardzo bardzo fajny przykład który którym zawsze który zawsze podaje na terapii swoim pacjentom którzy odczuwają lęk tak pacjentów lękowych którzy mają No już powiedzmy jakieś zdiagnozowane zaburzenia lękowe czyli ich lęk powiedzmy jest nadmierny w porównaniu do sytuacji w której się znajdują Wyobraź sobie że ktoś bardzo się boi psów i w wyniku tego lęku [Muzyka] albo pójdźmy jeszcze troszeczkę wcześniej ktoś został pogryziony przez psa tak i na skutek tego powstało mu przekonanie że wszystkie psy są niebezpieczne i zagrażające tak czyli mamy doświadczenie ono idzie do przekonania że wszystkie psy są niebezpieczne i zagrażające i to idzie do emocji czyli do lęku i ta osoba w sytuacji w towarzystwie psa czuje bardzo silny lęk w związku z czym unika tu idziemy do zachowania czyli unika różnych sytuacji z psami No i zobacz co się dzieje kiedy osoba unika towarzystwa psów tak czyli załóżmy nie chodzi nie chodzi uliczkami gdzie mamy dużo domków jednorodzinnych i gdzieś tam powiedzmy psy biegają za za bramami bo się obawia tego szczekania i tak dalej unika przyjaciół którzy gdzieś tam mają psy w sensie nie wiem odwiedzania ich Chociażby tak No jakby życie tej osoby zaczyna się koncentrować unikania różnych rzeczy i które są związane z psami oczywiście i pomyśl jak ta osoba ma przestać myśleć że psy są niebezpieczne Jeśli ona cały czas ich unika No nie jest w stanie tak więc w tej sytuacji ona ta osoba musiałaby zmienić Zobacz swoje zachowanie Czyli to co robi w rzeczywistości czyli zamiast unikać tych psów ona by musiała zacząć się konfrontować z tymi psami tak czyli wiesz gdzieś tam regularnie stopniowy sposób te psy z nimi nie wiem spotykać Tak zaczyna się głaskać i tak dalej i tak dalej no i to na przykład robimy w terapii to się nazywa metoda ekspozycji że my się eksponujemy na to czego się obawiamy tak i w taki sposób się trochę do tego przyzwyczajamy to jest tak jakbyśmy wchodzili latem do Bałtyku jak wchodzimy pierwszy raz no to jest nam bardzo źle tak bo jest duża różnica między temperaturą powietrza a temperaturą wody ale jak wyjdziemy z Bałtyku i wchodzimy drugi raz to już jest lepiej Trzeci już w ogóle nie czujemy różnicy czwartej i tak dalej i tak dalej jest coraz lepiej więc to jest taka fajna metoda terapeutyczna którą każdy z nas może też realizować czyli eksponować na to czego się obawiamy w ten sposób zmienimy swoje myślenie zobacz że tutaj zmienimy zmian zmieniamy myślenie przez działanie zobacz jak to jest bardzo ze sobą mocno związane myśli z emocjami i z naszym zachowaniem czyli wraca tu ten trójkąt i myślę że ten trójkąt może być podsumowaniem całej rozmowy najłatwiej zmienić działanie A czy da się zmienić myśli emocje to już na pewno nie ale myśli

znaczy ale tutaj pytasz Tak bezpośrednio Czy da się zmienić myśli tak czy czy za pośrednictwem zachowania bo da się zmienić za pośrednictwem zachowania no i myśli oczywiście że da się da się zmienić na przykład wiesz doświadczając różnych rzeczy jesteśmy w stanie zacząć myśleć o czymś lub o kimś inaczej jeśli ktoś jest bardzo uprzedzony to jakiś narodowości tak nie wiem bo doświadczył czegoś przykrego ze strony osób z tego kraju Załóżmy No to trzeba żeby ta osoba zmieniła swoje myślenie ona by musiała się skonfrontować z osobami które są miłe przyjazne sympatyczne z tego kraju i w ten sposób zmieniłaby swoje myślenie ale jest też mnóstwo wszelkiego rodzaju technik technik poznawczych tak tak jak wspomniałem wcześniej techniki poznawcze Czyli wszystko to co grze My używamy jakichś dowodów za i przeciw zmiany zmiany perspektywy tak spróbuj się postawić z perspektywy swojego przyjaciela swojego znajomego Albo spróbuj spojrzeć na daną sytuację za 5 za 10 lat tak co byś myślał o tej sytuacji z perspektywy pięciu czy dziesięciu lat czy miałaby Wtedy one dla ciebie takie duże znaczenie czy może by nie miała więc są wszelkiego rodzaju techniki takie poznawcze że my po prostu na sesji dyskutujemy o tym i ludzie zmieniają swoje myślenie ale powiedz mi Przemek co jest bar co jest skuteczniejsze Załóżmy że ktoś jest uprzedzony do jakiejś narodowości czy skuteczniejsze jest to jak przyjdzie do tej osoby pięć osób i każdy mu powie że nie że ci ludzie z tego kraju są naprawdę spoko musisz w to uwierzyć czy bardziej kiedy ta osoba porozmawia z tymi ludźmi i faktycznie się przekona że jest inaczej Oczywiście że to drugie Czyli trzeba samemu przeżyć niektóre rzeczy tak dokładnie tak I ja też Czym dłużej Prowadzę terapię tym bardziej się przekonuje że tak naprawdę trzeba przeżyć trzeba doświadczyć pewne rzeczy żeby faktycznie zmienić swoje myślenie tak dlatego ja jestem zwolennikiem tego że by ktoś wyeksponował się na tego psa którego się boi bo wtedy jego myślenie automatycznie się zmieni niż żeby wiesz 5 sesji pod rząd na przykład dyskutować i dostarczać jakieś dowody że psy jednak nie są niebezpieczne tak bo można zrobić to skuteczniej na jednej sesji jak najbardziej to rozumiem niedawno przeprowadzałem rozmowę na temat rozwoju duchowego i tam rozmawialiśmy o afirmacjach i jestem ciekaw jak na afirmację patrzy psychologia i psychoterapia afirmacje to znaczy powtarzanie tych samych zdań przez tam kilka kilkanaście razy Czyli na przykład chcę być pewny siebie to mówi jestem pewny siebie jestem pewny siebie jak psychologia na to patrzy

No ja tutaj Powiem tak [Muzyka] zanim cokolwiek chce skrytykować to zawsze się zastanawiam co w tym może być takiego dobrego i czy może w tym jest jakaś wartość aczkolwiek wiesz No ja mam takie podejście że szukam rzeczy które są skuteczne tak stąd też właśnie terapia poznawczo-behawioralnej dlatego ją wybrałem Po prostu uważam że jest skuteczna jeśli nie powiedzieć że najskuteczniejsza z różnych metod terapeutycznych W każdym razie jeśli chodzi o afirmacje uważam że są lepsze metody na to żeby nie wiem zyskać załóżmy pewność siebie a samo to No bo popatrz jak teoretycznie to że my afirmujemy sobie daną rzecz jak to ma wpłynąć na to że to się realnie zmieni w naszym życiu Według mnie nie za bardzo tutaj widzę połączenie jest coś takiego nie wiem czy słyszałeś o prawie przyciągania tam wielki sekret i tak dalej I oni mają taką tam podstaw prawa przyciągania jest to że my wysyłamy pewne fale do wszechświata tak afirmując sobie że jestem pewny siebie albo że będę bogaty i Wszechświat nam odpowiada nie wiem zsyłając na nas dobrą karmę Ja absolutnie nie chcę tutaj burzyć nie wiem [Muzyka] światopoglądu niektórych osób bo to też nie o to chodzi Każdy ma prawo wierzyć w to co wierzy i to jest w porządku natomiast z terapeutycznego punktu widzenia No to nie za bardzo działa tak bo to przypomina takie myślenie pozytywne

a nie racjonalne i tutaj muszę wytłumaczyć Jaka jest tutaj różnica myślenie pozytywne zakłada to że jak ja powiem nie przepraszam że zakłada to że będę na przykład o niej mówił że będzie dobrze tak że będzie dobrze wszystko będzie OK No ja w takiej sytuacji się pytam A skąd ty wiesz skąd ty wiesz że będzie OK skąd ty wiesz że będzie dobrze na przykład jesteśmy nie wiem w środku pożaru i mówimy że będzie OK no lepiej w takiej sytuacji podjąć jakieś działania które będą zmierzały do tego żeby było ok Tak więc ja patrzę na to w taki sposób co jest skuteczniejsze No bo jesteśmy jeśli jesteśmy w złej sytuacji No to skuteczniejsze będzie myślenie które spowoduje że my podejmiemy działania które nas wyrwą z tej sytuacji złej tak w której jesteśmy ja No przepraszam ale nie widzę tutaj nie widzę tutaj za bardzo związku jak afirmacje mają spowodować to że ja zrobię coś tak że coś po prostu zadziała w moim życiu może się mylę może nie mam danych może może nie przyjrzałem wszystkich badań ale z tego co wiem to nie za bardzo to działa I to jest właśnie to jest właśnie różnica pomiędzy myśleniem pozytywnym a emocjonalnym bo myślenie racjonalne zakłada że my bierzemy pod uwagę to jak jest tak Czyli bierzemy pod uwagę fakty tak Czyli bierzemy to co jest obiektywnie niezaprzeczalnie niezaprzeczalne ale patrzymy też na dobrą stronę że to nie jest takie wiesz takie nie wiem robotyczne myślenie tak że po prostu tylko fakty i tyle nie ale że zakładamy zakładamy że może być lepiej załóżmy weźmy ten przykład depresji który jest taki wiesz sztampowy dużo lepiej żeby zamiast w depresji tak bo osoba w depresji która jest ma bardzo negatywne myślenie o przyszłości o sobie o całym świecie Bardzo często się to zdarza no i zamiast myśleć że nie wiem że będzie dobrze Tak lepiej pomyśleć w taki sposób czuję się teraz fatalnie czuję się teraz okropnie I to jest fakt tak nie mogę zaprzeczać swoim emocjom No bo one są ja je czuję tak emocje są też pewnymi faktami które My przeżywamy więc Czuję się okropnie ale wiem że depresja nie trwa wiecznie I wiem że jeśli zrobię niektóre rzeczy mogę wpłynąć na swój nastrój mogę sprawić że mój nastrój się poprawi jeśli zrobię niektóre rzeczy tak dlatego dużo lepiej jest tak samo jak my kierujemy komunikaty do osób depresyjnych tak zamiast mówić że będzie dobrze takiej osobie A ta osoba wie że nie będzie dobrze Tak bo osoby w depresji mają takie myślenie że nie będzie dobrze że nie będzie lepiej że nic się nie poprawi to jest jakby charakterystyczne w depresji i zamiast jej mówić że że będzie lepiej to lepiej jak powiemy o sobie w depresji że wiem i widzę że się czujesz fatalnie tak dostrzegam to ale pamiętaj że ja będę przy tobie i niezależnie od tego co się wydarzy masz moje wsparcie i to jest komunikat który ma moc i to jest komunikat racjonalny bo on bierze pod uwagę fakty i to jest właśnie różnica jak ja bym widział właśnie afirmacje racjonalnie ale jeszcze zarazem pozytywnie patrząc na przyszłość tak ja bym to ocenił a jeszcze wejdę trochę buty takiego adwokata diabła czyli adwokata afirmacji i tak Słyszałem kiedyś że nasz mózg nie odróżnia tego co sobie wyobrażamy od tego co jest naprawdę więc jeżeli połączylibyśmy takie afirmacje na przykład z wyobrażaniem sobie jak jesteśmy na scenie mówimy do mnóstwa ludzi Czy w ten sposób nie nie wzrosłaby nasza pewność siebie

[Muzyka] tak natomiast ja bym tego już nie nazwał afirmacją tylko nazwałbym to jakby taką my w terapii W terapii poznawczo-behawioralnej ma to konkretną nazwę i to się nazywa ekspozycja wyobrażeniowa tak że my na przykład sobie wyobrażamy załóżmy mamy osobę z fobią społeczną która obawia się w wielu interakcji społecznych ale między innymi wiadomo przemówień społecznych najbardziej przed taką grupą ludzi i to co ta osoba robi to na przykład wyobraża sobie że daje przemówienie przed grupą ludzi i wyobraża to sobie wielokrotnie tak powtarza to przez co z czasem trochę się do tego przyzwyczaja i jej lęk spada No i idąc tą na maklaturą i pewność siebie może trochę wzrosnąć natomiast czy to jest afirmacja nie powiedziałbym nie powiedziałbym że to jest afirmacja afirmacja kojarzę jako właśnie powtarzanie konkretnych zwrotów które mają jakby sprawić że coś się zmieni w naszym życiu uważam że niekoniecznie Może to sprawi że coś się zmieni wiesz dla kogoś Może to zadziałać Ja nie mówię że to jest wiesz beznadziejny że to nie zadziała tak jak mówię No musi być to szyte na miarę może komuś to pomoże ale no to co mówi psychoterapia to nazywamy te rzeczy rzeczy troszeczkę inaczej tak że tak jak tu wspomniałem że to na przykład jest ekspozycja taka wyobrażeniowa albo że my jest taka metoda też ogólnie osiągania celów bardzo fajna metoda że my sobie wyobrażamy wyobrażamy sobie nie cel który my osiągniemy tak to jest bardzo ważne i to nawet jest mnóstwo badań na ten temat że jeśli my sobie wyobrażamy cele które już jest osiągnięty To zmniejsza szansę tego że my go osiągniemy bo my otrzymujemy w ten sposób nagrodę tak bo czujemy się fantastycznie tak już widzimy Osiągnęliśmy ten cel Czujemy się dobrze więc jeśli czujemy się dobrze to już mamy tą nagrodę a ta nagroda powinna przyjść w momencie jak my to rzeczywiście realnie osiągniemy tak a nie tylko w naszej głowie i jest bardzo fajny sposób który po prostu polega na tym że nie wyobrażamy sobie tego co już Osiągnęliśmy tylko wyobrażamy sobie proces tak proces który zmierza do osiągnięcia celu i bo założenie jest takie że jak my sobie wyobrażamy proces to troszeczkę wiesz ćwiczymy tak ćwiczymy To jak my możemy to osiągnąć plus widzimy potencjalne przeszkody które mogą się wydarzyć na drodze do osiągnięcia tego celu i Radzimy sobie z tymi przeszkodami tak wyobrażamy sobie jak możemy sobie z nimi poradzić tak aha mogę sobie tak poradzić i tak i tak coś co jeszcze może wyjść nie wyjść nie tak po drodze W tym celu Może na przykład to się nie udać tak i myślimy jak sobie z tym jak sobie z tym poradzić po drodze A czy są jakieś takie konkretne techniki wizualizacyjne czy to jest po prostu takie że sobie o tym myślimy i tak dalej Czy może są jakieś takie konkretne pytania które mają nam pomóc w tym odpowiedzenie na te pytania

chyba konkretnych pytań wystarczy Ja tu jestem bardzo elastyczny jak to zrobimy tak będzie dobrze Po prostu żebyśmy to poprowadzili w taki sposób żeby dowiedzieć się jak najwięcej przeszkód może się pojawić po drodze tak czyli to jest trochę takie rozwiązywanie problemów analizujemy przeszkody które mogą się pojawić i myślimy aha Co zrobić w wypadku tej przeszkody i potem rzeczywiście kiedy będziemy dążyć do jakiegoś celu i trafimy na taką przeszkodę to już będziemy przygotowani tak i bardziej jeśli chodzi o taką mentalną pracę Jeśli chodzi o osiąganie celów jakichkolwiek Ja pracuję właśnie w taki sposób nie wyobrażamy sobie cel na początku tak żeby wiedzieć do czego w ogóle dążymy to jest też bardzo ważne Ja zawsze każdemu pacjentowi tłumaczę że dobra dobre wyznaczenie celu to jest tak jakbyśmy dryfowali na morzu i znaleźli sobie na mapie po prostu Na GPSie konkretną konkretny port do którego chcemy przybić tak I w tym momencie to nam pomaga też jeśli osiągnąć ten cel Jeśli my konkretnie wiemy co w ogóle chcemy osiągnąć natomiast samo wyobrażanie sobie No to już nie koncentrujemy się na tym co Osiągnęliśmy w naszym wyobrażeniu bo to nam nie pomaga tylko na tej drodze tak czyli na przykład żeby żeby to było bardziej namacalne chcesz osiągnąć świetną sylwetkę na siłowni to nie wyobrażasz sobie siebie z tą wspaniałą sylwetką nie wiem ze straconymi kilogramami tak Załóżmy mam Nie wiem jestem otyły tak i Chcę zrzucić 20 kg i wyrzeźbić swoje ciało i sobie wyobrażam jak jak wygląda fantastycznie i wyobrażam sobie podziw tych wszystkich ludzi dookoła mnie i tak dalej i tak dalej no to to na pewno mi nie pomaga dużo lepiej pomoże mi jeśli ja sobie wyobrażę te wszystkie mniej przyjemne rzeczy tak Czyli co ja muszę zrobić żeby żeby wstać żeby pójść na siłownię co muszę zrobić żeby ogarnąć sobie dietę tak muszę iść do sklepu Muszę pomyśleć nad tym tak może muszę się umówić do dietetyka Aha ale tu pewnie nie będzie mi się chciało No to co mogę zrobić takiego żeby się zmotywować do tego i tak dalej i tak dalej to jest cięższe tak ale to przynosi lepsze rezultaty ale zazwyczaj tak jest w życiu że lepsza rezultaty przynoszą rzeczy te które są dla nas cięższe a nie te które są bardzo łatwe prawda Tak to już nie jest definitywnie tak przyjemne ale właśnie zaczęliśmy sobie w ogóle całą tą dywagację od rozmowy o przekonaniach i teraz jakby chciałbym cię zapytać bo zaczęliśmy od myśli że wiemy już Jakie są nasze przekonania ale dużo ludzi nie wie jakie są ich przekonania czy są jakieś techniki na poznanie swoich przekonań

Powiem tak no to nie jest takie proste bo ja też żeby dojść do takiego rdzenia swoich przekonań takich najgłębszych też potrzebowałem pomocy innego terapeuty tak to nie było takie proste i żeby wniknąć tak całkiem głęboko to zachęcam do tego żeby skorzystać z usług terapeuty natomiast [Muzyka] przepraszam to co jest to co my możemy zrobić żeby sobie pomóc w takiej sytuacji to notować myśli notować swoje myśli jakie się pojawiają w różnych sytuacjach i potem jak spojrzymy sobie na te swoje myśli to możemy na przykład zobaczyć jakiś pewien wzór który się pojawia tak które myśli się pojawiają najczęściej nie O czym to może świadczyć i możemy sobie zrobić taką analizę nazywamy to w terapii strzałka w dół tak Czyli zadajemy sobie po kolei takie pytania że załóżmy jest jak pojawia się regularnie jakaś myśl i zadajemy sobie do niej pytanie A co jeśli ta myśl to jest prawda No co to dla mnie znaczy co to dla mnie znaczy głębiej tak I potem pojawia nam się coś kolejnego i idziemy dalej No dobrze a jeśli to jest prawda to co to dla mnie znaczy dalej tak Co to znaczy dalej i dalej i dalej aż w końcu dojdziemy do pewnych przekonań tak na samym końcu są takie podstawowe prawdy o świecie które my przejawiamy w swoim życiu jak na przykład to że nie wiem jestem wartościową osobą albo że jestem beznadziejny tak albo świat jest niebezpieczny tak różnego rodzaju myśli które możemy mieć więc to jest taka technika którą można zrobić żeby te swoje przekonania przekonania poznać aczkolwiek Pracując z takimi bardzo głębokimi przekonaniami może być ciężko bo raczej ciężko nam się jest przyznać do takiej myśli że jesteśmy beznadziejni tak sami przed sobą i i czasami pojawiają się Różne mechanizmy które nas tam bronią przed tym żeby żeby odpowiedzieć wprost na to tak więc No czasami ta druga osoba w postaci terapeuty bardzo nam tutaj pomaga tak ta technika jest bardzo przydatna Myślę że będzie stanowiła wartość dla wielu słuchaczy Ja słyszałem o podobnej technice od cobiego bryanta technika pytania dlaczego 5 razy Dlaczego czytam Ile trzeba że po prostu mamy przekonanie i pytamy się dlaczego jestem beznadziejny Dlaczego i tak dlaczego dlaczego I to to jest bardzo podobne A jeszcze chciałbym cię zapytać bo powiedziałaś że potrzebowałaś pomocy psychoterapeuty a czy sam wtedy byłeś psychoterapeutą Czy to było wcześniej Powiedzmy że byłem na początku swojej drogi edukacji jako terapeuta więc teoretycznie tak no bo u nas jest tak że powiedzmy zaczynając i kończąc tam powiedzmy te podstawowe przeszkolenie jako terapeuta bo całe szkolenie trwa co najmniej cztery lata przynajmniej z terapii poznawczo-behawioralnej No i praktycznie od początku my musimy już mieć swoich pacjentów i realizować tą terapię No bo wiesz no Na czym się powiedzmy tego trzeba uczyć Tak wiadomo że to trzeba superwizować czyli mieć pomoc kogoś bardziej doświadczonego i tak dalej i tak dalej ale no nie da się być nie da się skończyć całego kursu terapeutycznego nie będąc terapeutą Tak więc można powiedzieć że byłem już terapeutą ale to był jakby początek mojej drogi tak bym to nazwał i przechodząc teraz poniekąd do kolejnego tematu Dużo ludzi ma teraz problem z prokrastynacją i pytanie czy psychoterapia może w tym pomóc Jak najbardziej może w tym pomóc tylko z prokrastynacją jest taki problem że prokrastynacja jest przeciwieństwem motywacji i [Muzyka] odpowiedziałbym na to troszeczkę drugiej strony czyli co zrobić żeby się zmotywować tak Czyli co zrobić żeby nie prokrastynować i zmotywować się do jakiegoś działania

Zobacz ile mamy różnego rodzaju kursów ile mamy różnego rodzaju różnych Guru czy tam specjalistów tak od rozwoju osobistego którzy mówią że oni mają ten jeden fantastyczny sposób na to żeby się zmotywować No i zobacz Przemek że tych metod jest znowu całe mnóstwo bo nasza psychika jest bardzo skomplikowana i nie ma absolutnie jednego sposobu który byłby uniwersalny dla wszystkich który by powiedział jak się zmotywować są pewne wskazówki które mogą nam pomóc w tym żeby się lepiej motywować jak by chociaż Jakby chociaż to że co my myślimy o tym co my myślimy o o tej aktywności którą chcemy zrobić Tak no bo jeśli nasze przekonania mówią że no nie za bardzo to będzie przyjemne nic z tego nie będę miał No to chyba nam nie będzie się chciało żeby podjąć tej działalności Tak więc trzeba spojrzeć na to co myślimy o tym jaka jest specyfika działania na przykład czyli czy to jest jakaś jedna wielka przepraszam za wyrażenie Kobyła tak do ogarnięcia Czy możemy sobie to podzielić na jakieś mniejsze kawałki czyli można tu zmienić specyfikę tego żeby było to dla nas łatwiejsze do realizacji czy chociażby można popracować z konsekwencjami czyli jakim My widzimy jakie będą tego rodzaju konsekwencje Jeśli na przykład konsekwencje

nie widzimy konsekwencji pozytywnych danego działania albo są one dla nas małą widoczne No to będzie będziemy mieli małą motywację do tego żeby coś podjąć tak A jeśli nie wiem uciekamy przed czymś negatywnym tak nie wiem przed negatywnymi konsekwencjami danego negatywne konsekwencje na przykład nie podjęcia danego działania No to też mamy większą motywację żeby coś zrobić tak więc tak Jak widzisz tych czynników jest mnóstwo tak tych czynników jest naprawdę mnóstwo które mogą wpływać na to jak dlaczego prokrastynujemy dlaczego to się w ogóle pojawia to co jeszcze przychodzi mi do głowy to to że ludzie często prokrastynują bo są perfekcjonistami tak i załóżmy chcą coś zrobić doskonale a i potem jak zaczynają coś zrobić uświadamiają sobie że nie są w stanie zrobić czegoś doskonale więc załóżmy unikają robienia tego Tak więc można to na przykład obniżyć swoje standardy i pomyśleć o tym że można robić coś jako proces krok po kroku nie trzeba zrobić wszystkiego idealnie na samym początku tak więc no tak jak widzisz jest wiele różnych rzeczy które mogą na to wpływać i w zależności kto ma jaki problem to każdą osobę starałbym się poprowadzić troszeczkę inaczej ale jak najbardziej psychoterapia może pomóc w prokrastynacji tylko trzeba się zastanowić co jest powodem tego podałeś tutaj dużo narzędzi więc bardzo mnie to cieszy Myślę że każdy z wyciągnie coś z tego dla siebie Ja kiedyś Słyszałem że prokrastynacja wynika najczęściej z dwóch rzeczy albo właśnie perfekcjonizm albo strach przed porażką i to są takie dwa najczęstsze elementy które powodują prokrastynację i warto jeszcze wspomnieć że prokrastynacja jest czymś naturalnym bo biologicznie Jesteśmy stworzeni do tego żeby oszczędzać energię teraz żyjemy w czasach ale nie zawsze tak było kiedyś każda kilokaloria była na wagę złota i trzeba było ją oszczędzać więc warto sobie zdać sprawę że to jest naturalne że jesteś leniwy że prokrastynujesz i że no że po prostu nie jest to twoja wina a po prostu tak jesteś stworzony to myślę że też pomóc dokładnie dokładnie Przemek bardzo mi się to spodobało bo to jest też taki przykład który Ja często podaję wiesz punkt widzenia taki ewolucyjny tak Czyli jak było kiedyś kiedyś w domyśle dziesiątki tysięcy lat temu bo nasza psychika ona nie powstała wiesz w środowisku w którym jesteśmy teraz tylko nasza psychika powstała Wiesz te setki tysięcy lat lat wstecz tak w bardzo niebezpiecznych warunkach no tak Jak wspomniałeś kilokalorie na wagę złota to nic więcej tutaj nie muszę dodać tak i może zamykając już temat psychoterapii bo mam jeszcze drugi wątek a już jest godzina rozmowy ponad chciałbym cię zapytać o ostatnie pytanie a propos tego co każdy słuchacz może zrobić w tym momencie aby lepiej się poznać jakąś jedną radę jaką mógłbyś dać słuchaczom jedna rzecz którą mógłbym doradzić to zapisywać swoje myśli tak nie chcę tutaj bardziej się nie chce bardziej rozwijać tego wątku bo tutaj już wspomniałem na ten temat sporo ale zapisywanie myśli i zapisywanie emocji które się wiążą z tymi myślami to będzie takie bardzo fajny element który pomoże nam poznać samemu siebie A pamiętasz schematy myślenia taki ala pamiętnik tak to coś takiego taki notes terapeutyczny no te swoich myśli można coś można to tak nazwać A tak jeszcze praktyczne pytanie Czy lepiej w trakcie dnia sobie zapisywać czy Na końcu dnia usiąść sobie w wygodnym fotelu i wtedy zabrać za pisanie na bieżąco na bieżąco ponieważ z perspektywy czasu nasze myśli mogą wyglądać troszeczkę inaczej tak w sensie że jak nie wiem wieczorem sobie usiądziemy wiadomo że to pewnie będzie łatwiejsze żeby w ciągu dnia mieć jedną taką jeden taki moment kiedy zapisujemy sobie pewne rzeczy Natomiast w praktyce i No wiemy że tak jest że Jeśli spojrzymy po jakimś czasie na nasze myśli one mogą wyglądać już wtedy troszeczkę inaczej tak że po prostu właśnie z tej bo wtedy nabieramy perspektywy czasowej tak i te nasze myśli Mogą się wtedy zmieniać teraz myślę że praktyczna wskazówka i Przejdźmy już do tego tematu depresji chciałbym cię na początku zapytać Czym w ogóle jest depresja jest ono depresja No to przede wszystkim to jest zaburzenie to jest zaburzenie które istnieje w wielu klasyfikacjach które głównie polega na tym że nie nie osiągamy takiej radości z rzeczy z których dotychczas czerpaliśmy radość mamy obniżone samopoczucie mamy mniej energii no i wiążą się z też z tym takie rzeczy związane bardziej z naszą somatyką jak Chociażby to że mamy problem ze snem tak nie wiem tracimy na wadze mamy mniejsze czy tam większe apetyt No i Chociażby to że pojawiają się myśli myśli samobójcze czy tendencje samobójcze myśli samobójcze to tylko to co się pojawia w naszej głowie tendencja to jest coś jak my już realizujemy Te myśli czyli na przykład nie wiem przygotowujemy się do samobójstwa piszemy list pożegnalny tak czy tam w jakiś sposób już się już się do tego Przygotowujemy mam wrażenie że wiele ludzi w tych czasach nie do końca rozumie Czym jest depresja i myślą że po prostu jak mają trochę gorszy humor to są w depresji więc jak jak obiektywnie w miarę obiektywnie ocenić czy ma się depresję wiesz co to jest trudno tak zrobić jak to obiektywnie ocenić można wykonać sobie taką skalę to się nazywa skala depresji Becka Back to jest powiedzmy jeden z pierwszych psychologów poznawczo-behawior psychoterapeutów poznawczo-behawioralnych Można właściwie stworzył tą terapię i główny model depresji właśnie mamy model depresji Becka jemu tak naprawdę zawdzięczamy rozwój terapii poznawczo-behawioralnej bo potem wszyscy którzy Kolejni rozwijali tą terapię To byli jego uczniami Tak więc jakby on wszystko zapoczątkował No i mamy jego taką skalę oczywiście to w żaden w stopniu nie jest diagnostyczne ale może dać jakąś wskazówkę tak powiedzmy jeśli tam wysoko otrzymujemy wysokie wyniki No to może widać dać nam jakąś wskazówkę do tego Ona jest ogólnie Skala jest darmowo dostępna można ją spokojnie znaleźć i sobie wypełnić znaczy ale przede wszystkim to jest tylko wskazówka ja bym tutaj nade wszystko Stawiał na kontakt ze specjalistą tak żeby specjalista ocenił zobaczył nas zapytał nas o pewne rzeczy i wykonał diagnozę tak my jakoś No jesteśmy w stanie w stanie też samodzielnie ocenić Jeśli na przykład rytm naszego dnia się bardzo zmienił taki załóżmy nie wiem Mamy mniej zdecydowanie tej aktywności a po prostu Czujemy się fatalnie tak po prostu no czujemy to tak to to jest troszeczkę tak że my wiemy że że to mamy tak tylko po prostu może nam czasami brakować świadomości że to jest depresja tak ale po prostu obserwować siebie to jak się czujemy i przede wszystkim zmianę tak zmiany zmiany w czasie bo depresji diagnozujemy w sytuacji kiedy to się jakoś ewidentnie zmieniło od tego jak było wcześniej tak i myślę że też warto mieć z takich ważnych rzeczy warto też mieć grupę taką ja to nazywam grupa wsparcia tak ale grupą wsparcia może być tak naprawdę ktokolwiek żona mąż Partner partnerka przyjaciele rodzina ktokolwiek kto zauważy że coś się na przykład z nami dzieje Nie Tak to powinien też na to zwrócić uwagę więc warto mieć wokół siebie zaufane osoby które mogą w razie czego zwrócić na to uwagę wiele ludzi krytykuje depresję mówiąc że teraz co druga osoba ma depresję każdy o tym mówi więc mam do ciebie pytanie Jak w ostatnim dziesięcioleciu czy ostatnich latach zmieniła się skala osób z depresją czy rzeczywiście jest widoczny wzrost

Powiem tak No i to jest trudny temat i ja troszeczkę tutaj taki kij w mrowisko wsadzę może wielu specjalistów się ze mną tutaj nie zgodzi bo ogólnie według statystyk Who to jest tak że wszystko rośnie tak depresji jest coraz więcej i tak dalej i tak dalej przy czym dlaczego to rośnie trzeba sobie zadać pytanie tak bo poza tym że mamy jakieś wyniki badań nie możemy zapomnieć o interpretacji tych wyników tak a interpretacja tych wyników może być taka według mnie że po prostu zdecydowanie zwiększyła się wykrywalność tak Zobacz że dawno temu ludzie też chorowali na depresję ale nikt nie chodził do psychologów do terapeutów więc kto w ogóle miał to zdiagnozować i ująć w jakichkolwiek statystykach tak jeszcze pamiętam jak moja babcia opowiadała tak żyjąc powiedzmy na jakimś niedużym osiedlu gdzie tam nie wiem mieszkało może kilkaset osób to tylko mu mówiła o ten hop się tam powiesił to się tu zaczadził specjalnie ten ktoś się tutaj zapił tu znowu ktoś się powiesił i naprawdę tego było dużo tak biorąc pod uwagę ilość ludzi która która tam mieszkała wtedy powiedzmy W tej społeczności To były lata No nie wiem 70 80 Tak więc to było jakiś czas temu i dla mnie jakby ilość tego była naprawdę przytłaczająca więc znaczy Jestem świadomy tego że to jest jakaś mała próbka danych tak to nie są dane ogólnoświatowe dane ogólnoświatowe są takie że że wszystko rośnie natomiast wracając do tej historii mojej babci Ja myślę że część z tych osób jakby miała depresję by nie ma o czym mówić bo Depresja jest głównym powodem tego że ludzie popełniają samobójstwa natomiast jestem praktycznie pewny że żadna z tych osób się nie leczyła tak no bo jakby pomoc psychologiczna czy terapeutyczna nie była tak rozwinięta więc myślę że to co w głównej mierze wpływa na to że tego jest więcej to to że rośnie świadomość też społeczna tak że ludzie są świadomi że jak czują się fatalnie przez ileś miesięcy No to to nie jest tak że że po prostu tak mają tak albo że muszą się wziąć w garść bo trzeba żyć tylko że może faktycznie mają problem Kliniczny który jest nazywany depresją tak jakby wzrośnie też świadomość i ludzie korzystają z tej pomocy i bardzo bardzo dobrze więc bo to jest tak naprawdę próba odpowiedzenia na pytanie czy nie wiem czy ileś tam set lat temu Czy depresji było mniej niż jest teraz absolutnie nie ja bym powiedział że kiedyś ludzie czuli się gorzej niż czują się teraz bo zdecydowanie jakość ich życia była mniejsza niż jest teraz tak jakby zobacz że Mamy mnóstwo krajów które się bardzo szybko rozwijają na świecie i zarazem za tym jakoś życia ludzi rośnie tak ludzie mają dostęp do pitnej wody Coraz częściej tak do pomocy medycznej mają dach nad głową mająco jeść i tak dalej No ja uważam że to zwiększa jakość życia nie zmniejsza tak mimo wszystko 100 lat temu ludzie bardziej mieli z tym problemy niż mają z tym problemy teraz więc no to jest tak jak mówię próba na odpowiedzenie na pytanie czy dawno było więcej depresji czy mniej tak naprawdę Przemek to my tego nie wiemy I nigdy się tego nie dowiemy możemy snuć co najwyżej pewnych hipotezy moja hipoteza jest taka którą rzucam tutaj I to jest ten kij w mrowisko ktoś może sądzić inaczej bardzo chętnie bym porozmawiał z taką osobą bo może ma jakieś dane o których ja nie jestem świadomy tak ja oczywiście biorę pod uwagę to że ja nie wiem wszystkiego i oczywiście mogę się mylić ale ja akurat uważam w taki sposób że No obiektywny wzrost depresji obiektywnie No nie mamy więcej depresji tylko zwiększa się jej wykrywalność Ja podążę trochę temat bo tak na przykład mówisz że dobrobyt może sprawiać że depresji jest mniej a z drugiej strony jak kiedyś usłyszałem w Stanach Zjednoczonych i to jest w ogóle jeden z krajów w których jest najwięcej osób z depresją mimo że jednocześnie jest to kraj z największym dobrobytem więc niedoniecznie wiązałby ich obrobyt samopoczuciem jakbyś się na to odpowiedział bo się do tego odniosę to jest właśnie bardzo to jest bardzo istotna rzecz do której też chciałem się odnieść to jest tak byśmy sobie zrobili wykres zależności pomiędzy jakością naszego życia Tak a

[Muzyka] Albo nie inaczej pomiędzy dobrobytem tak pomiędzy ogólnie dobrobytem nie wiem definiowanym w postaci załóżmy nie wiem PKB tak na osobę a szczęściem po prostu tak z życia i to jest tak że to rośnie do pewnego momentu tak to rośnie do pewnego momentu jak powiedzmy mamy taką skrajną biedę nie że nie mamy dachu nad głową nie mamy Co włożyć do garnka No to nie powiesz mi Przemek że jakość życia tych ludzi jest większa No na pewno nie jest Jest na pewno jest mniejsza i na pewno jest mniejszy poziom szczęścia i to rośnie do pewnego momentu ale to nie rośnie cały czas ze sobą tak także nie wiem czym mamy więcej kasy tym jesteśmy szczęśliwsi to rośnie do pewnego momentu i potem się zatrzymuje te szczęście się zatrzymuje A jakość życia może stale rosnąć ale już te szczęście się nie zwiększa nie No bo zobacz Jeśli my jeśli my nie wiemy mamy Co włożyć do garnka mamy nie wiem możemy w razie czego Zadzwonisz na pogotowie które przyjedzie i nam pomoże możemy skorzystać z pomocy medycznej prawnej tak nie wiem stać nas na to żeby jechać dwa razy w roku na wakacje to tak naprawdę mamy wystarczająco dużo żeby być szczęśliwymi szczęśliwi ludźmi tak Natomiast jeśli będziemy mieli dużo więcej nie wiem tych pieniędzy to niekoniecznie wiąże się z tym że że te szczęście dalej będzie rosło ono się zatrzymuje na tym na tym na tym poziomie natomiast Chciałem po prostu nadmienić to że jest jeszcze spora część krajów czy ludzi na świecie którzy żyją naprawdę w tej Skrajnej biedzie tak I naprawdę jakby dobrobyt tak potrafi jakby ich jakość życia potrafi wzrosnąć razem z tym dobrobytem tak ale wiadomo że tak samo jak osiągnął oni jakiś konkretny poziom No to potem ich szczęście czy ta jakość życia nie będzie dalej rosła Ja myślę że jeszcze duże znaczenie ma kontrast jeżeli wychowaliśmy się w biedzie i potem dopiero zyskujemy ten dobrobyt to całkiem inaczej na to patrzymy niż rodząc się w tym dobrobycie i nie wiedząc że jest w ogóle coś innego to myślę że też ma duży związek z tym tematem ale jeszcze jest jednak kwestia jest kwestia taniej dopaminy w zasadzie żyjemy w świecie taniej dopaminy każdy może scrollować ciągle tiktoka i karmić się tą dopaminą potem z tego powodu czuć się gorzej niż przed korzystaniem z tego telefonu i to się nie dotyczy tylko tiktoka ale też fast foodów W zasadzie cały nasz świat jest stworzony żeby dawać nam teraz tą tanią dopaminę czy ona nie ma coś do czynienia z tym wzrostem depresji jeżeli by był

wiesz co trudno mi jest się wypowiedzieć na ten temat tak i nie chcę tutaj gadać głupot czy ma związek z wzrostem depresji Nie wiem Przy czym ważne jest tutaj rzecz Przemek żebyśmy sobie powiedzieli że depresja to nie jest jedyny problem natury psychicznej na jaki cierpią ludzie to jest też bardzo ważne bo ja Zauważyłem taką tendencję do tego że w mediach tak mówi się wiesz depresja starasz się tą depresją i tak dalej wiadomo jest to straszny problem tak Ja w żadnym wypadku nie chcę tego bagatelizować ale chcę nadmienić że jestem mnóstwo innych problemów psychicznych na które ludzie cierpią Tak więc mówiąc jednoznacznie Myślę że ta tania szybka dopamina to jest coś strasznego w naszym świecie bo nasza psychika kompletnie nie jest dostosowana do czegoś takiego nasza psychika jest dostosowana do tego że minę dostajemy w momencie kiedy my się naprawdę naprawdę musimy wysilić tak żeby coś otrzymać tak Zobacz ile musiałeś się gonić za zwierzyną tak żeby ją zabić żeby ją przygotować żeby coś sobie zjeść Jaki to był niesamowity wysiłek tak dzisiaj Bierzesz telefon scrollujesz i już masz dopaminę tak jakby metaforycznie mówiąc co się dzieje w naszym mózgu tak bo to jakby wszystko co się dzieje na zewnątrz w rzeczywistości ma również odbicie w naszych neuroprzekaźnikach czy właśnie w dopaminie serotoninie i tak dalej w tym wszystkim co się dzieje w naszym Układzie nerwowym więc z pewnością twierdzę że to nie wpływa na nas dobrze tak natomiast No wiesz co no to jest rzeczywistość której istniejemy i bardziej powinniśmy nauczyć się sobie z tym radzić tak natomiast Czy to ma większy wpływ na rozwój depresji

może mieć ale bardziej bym to nawiązał na przykład z uzależnieniami niż z depresją tak ale tak jak mówię to są tylko hipotezy ja tutaj nie chcę się wypowiadać nie chcę gadać głupot bo możliwe że że ma to spory wpływ To z czego bierze się depresja

Z czego bierze się z depresja wiesz depresja może się wziąć z wielu rzeczy Powiem ci tak że nie tak dawno miałem egzamin certyfikujący i przeglądałem sobie te różne modele depresji bo w samej terapii poznawczo-behawioralnej uwierz że modeli depresji mamy chyba Kurczę żeby nie skłamać żeby nie nagadać głupot teraz jak ktoś to będzie oglądał ale koło 10 tak mamy modeli depresji do tego mamy inne w ogóle nurty terapii które mają swoje inne modele depresji Tak więc zobacz jak dużo jest tych różnych metod tłumaczenia danego problemu Ale jakbym mógł to zobrazować postaram się podać parę przykładów model depresji Becka taki najpopularniejszy na przykład tłumaczy to w taki sposób że osoba doświadcza wcześniej w swoim życiu bardzo silnej traumy Przepraszam nie traumy że źle powiedziałem straty doświadcza straty czyli na przykład nie wiem rodzice się rodzice się rozwiodą bardzo wcześnie albo albo ktoś z rodziców umrze albo odejdzie albo jakaś inna znana postać z życia dziecka nie może to być dziadek albo babcia umrze bardzo bardzo nagle tak i wtedy Zauważ jak myślą dzieci dzieci myślą trochę inaczej niż dorośli i wszystko bardzo mocno biorą do siebie tak Dlaczego rodzice się rozwodzą bo ja na przykład byłem niedobrym dzieckiem tak i bardzo mocno różne rzeczy internalizują i to taka wczesna strata może być źródłem stworzenia się takich bardzo silnych przekonań tak dla które mogą brzmieć na przykład że jestem bezwartościowy albo beznadziejny i to potem dalej może się realizować w naszym życiu tak tak jak powiedzmy jak wytłumaczyliśmy sobie wcześniej jak działają te przekonania już nie będę się powtarzał bo potem jest na przykład teoria wyucz bezradności selicmana która też mi się bardzo podoba która zakłada to że po prostu osoby w jakiś sposób kolokwialnie mówiąc nauczyły się depresji w sensie nie one same ale środowisko uwarunkowało je w taki sposób żeby być depresyjne podam o co mi tutaj chodzi Wyobraź sobie że mamy dziecko które bardzo się stara żeby być zauważone przez swoich rodziców i docenione przez swoich rodziców tak więc robi tam jakieś rzeczy wypełnia obowiązki ale rodzice są stale niezadowoleni i krytykują te dziecko tak Nieważne jak bardzo się stara rodzic zawsze je krytykuje i nie jest zadowolony powiedz mi do jakiego wniosku dochodzi te dziecko żeby się nie starać zobacz Nie to nie jest takie trudne nie żeby się nie starać Że nie warto się starać nie warto robić nie warto próbować no i zobacz tutaj mamy depresję jak malowaną nie że ona bardzo łatwo się może stworzyć z różnych takich doświadczeń tak i wszelkiego rodzaju problemu w psychicznych my się w pewien sposób uczymy to znaczy że środowisko w jakiś sposób nas warunkuje na te na te problemy Nie no bo zobacz Dlaczego jedna osoba jednej osobie problem psychiczny poszedł w depresję jako musi nemofobię społeczną tak no bo ta osoba miała inne doświadczenia ta osoba miała inne tak i wyciągnęły inne wnioski i u tej osoby pojawia się to w postaci fobii społecznej a o tej na przykład w postaci depresji tak więc w taki sposób bym to wytłumaczył mój wniosek jest taki że depresja to bardzo skomplikowane zjawisko choroba ale jest w internecie pewna osoba która bardzo ją upraszcza Wysłałem ci dwa filmy i właśnie teraz chciałbym o nich porozmawiać w skrócie teraz je opiszę słuchaczom więc są to dwa filmy z wypowiedziami andrutate bardzo kontrowersyjnej postaci w pierwszym z tych filmów entertate mówi że depresja nie istnieje ponieważ w nią nie wierzy jeżeli w nią nie wierzy to ta depresja nie może istnieć i nie może mu zagrażać i jako przykład podaje tu przykład Ducha w domu Jeżeli Budzisz się w nocy i słyszysz jakieś dźwięki I wierzysz w duchy to zaczynasz się bać A jeżeli nie wierzysz w te duchy to po prostu idziesz spać dalej I to jest takie porównanie jakiego Android używa w odniesieniu do depresji że jeżeli w nią wierzysz to możesz na nią zachorować a jeżeli nie to nic ci nie grozi w drugim fragmencie filmie w sumie Andre Tate się powtarza i mówi że jeszcze dodatkowo że nie wierzy w nic to odbiera mu moc sprawczość i tak ma tylko wierzenia i wybiera tylko wierzenia które sprawiają że jest w życiu szczęśliwszy że jest bardziej wydajny i tak dalej i tak dalej więc to jest takie krótkie wprowadzenie do tego znowu wystąpię tutaj jako Adwokat diabła i zapytam ciebie co jest nie tak z tymi fragmentami filmów co jest nie tak z nimi [Muzyka] znaczy na początek to może ująłbym to w taki sposób że każdego trzeba wysłuchać nie No bo zobacz że każdy miał w życiu jakieś doświadczenia które sprawiły że myśli w taki a nie inny sposób Myślę że pan angeltate miał akurat takie doświadczenia w życiu którego tak ukształtowały no i w porządku No i niech takie sobie ma Natomiast co jest tutaj nie OK No na pewno nie OK jest to że to bardziej przypomina te myślenie pozytywne niż racjonalne że my zaprzeczamy czemuś co obiektywni istnieje Nie no to jest troszeczkę bez sensu no bo jakim prawem to że my pomyślimy że depresji nie ma to nie sprawimy że że tej depresji nie będzie tak jeżeli siedzimy pośrodku walącego się budynku jeśli zaczniemy myśleć że że wcale nie jest tak źle że jest OK no to wcale to nie zmieni rzeczywistości i tego że ten budynek się załóżmy na nas wali tak więc to jest jakby to jest jakby podstawowy problem z tym Natomiast jeśli chodzi o to co dobieramy w naszym życiu Jeśli chodzi o nasze przekonania i jak one nas motywują Czy odbierają nam moc Czy dodają nam tej mocy No to to jest jakby bardzo ważne I to jest też podstawa terapii tak że Staramy się funkcjonalnie patrzeć na myśli tak Czyli pacjentom Często mówię tak [Muzyka] Zobacz myśli to jest produkt uboczny funkcjonowania naszego umysłu i wszystko zależy od tego co my co my z tymi myślami zrobimy możemy dobierać Te myśli które działają i nie iść za tymi myślami które nam przeszkadzają które nam które nie pomagają nam osiągać naszych celów i to robi terapię jak najbardziej i tutaj Myślę że tu jest właśnie ta mądrość w tej jego wypowiedzi z którą z której Warto skorzystać natomiast no nie można zaprzeczać rzeczywistości także to że uważamy że czegoś nie ma wcale nie oznacza że tego nie będzie bo to jest faktycznie tak więc trzeba się skonfrontować tutaj z faktami i zobaczyć przede wszystkim Jakie są fakty A potem analizować nasze myśli wspomniałeś że depresja obiektywnie istnieje No i właśnie entertate nie uważa że ona obiektywnie istnieje a że po prostu jest teraz wymysłem tych czasów Czy jeżeli on nie wierzy że ta depresja istnieje obiektywnie to to czy może nie istnieć W jego przypadku W jego przypadku znaczy powiem tak to co powiedziałeś tak jak teraz to usłyszałem od ciebie stwierdziłem że trochę jest w tym racji także Depresja jest wymysłem obecnych czasów No myślę że tak bo szczerze mówiąc No nie wiem czy 100 lat temu ktokolwiek mówił o depresji tak całkowicie inaczej się nazywało ten problem tak nie nazywało się go depresją tylko powiedzmy w normalnym w normalnym w społeczeństwie funkcjonowały inne określenia na to tak

albo to że nie wiem ktoś postradał zmysły tak albo że kogoś nie wiem Szatan opętał tak jakby nie mówiło się o depresji więc w pewien sposób jest to wiemy z obecnych czasów ale myślę że lepiej że Tłumaczymy to sobie w taki sposób bo to jest mniej oceniające i mniej raniące dla tych osób wiesz bo problem tutaj chcę tak nadmienić taką jedną rzecz problem jakby z tymi wszystkimi

zaburzeniami psychicznymi jest taki że kwestia diagnostyki że wiesz To nie jest tak jak w medycynie że my robimy badanie chcemy zbadać czy ktoś ma cukrzycę i wiesz badamy poziom glukozy we krwi wychodzi nam 200 tak jednostek badamy drugi raz za jakiś czas znowu nam wychodzi 200 lub ktoś ma cukrzycę No nie ma o czym mówić tak mamy obiektywne dane a kwestia diagnostyki jest taka jest płynna tak no bo na przykład jest tam taki punkt w klasyfikacji jeśli chodzi o depresję przez większość dni osoba miała obniżone Przepraszam ja obniżony nastrój niż niż zazwyczaj jak ta osoba funkcjonuje No ale co to znaczy większość dni czy jak będzie miała 51% to już ją zaliczamy do depresji a jak będzie miała 48% dni ta nie wiem w miesiącu to to jej nie zaliczamy do depresji jakby wiesz o co chodzi To jest to jest wszystko takie niejasne i to jest troszeczkę inaczej niż w medycynie tak że wiesz no robimy badanie patrzymy nie wiem ktoś ma ktoś ma raka trzustki OK No i wiemy No wiemy że ten rak trzustki istnieje natomiast kwestia diagnostyki zaburzeń psychicznych wiesz no to nie jest takie 0,1 nie Czy ktoś Jest ktoś ma już depresję czy ktoś jest na czy ktoś jest na na skraju jakby depresji tak w ogóle mówimy o depresji ciężkiej umiarkowanej i lekkiej w ogóle też tak więc zobacz że to to nie jest to nie jest takie jednoznaczne i dlatego powstaje tyle różnych tyle różnych teorii tak samo Zobacz było w pandemii jak się pandemia zaczynała stąd do nas docierają takie informacje stąd takie informacje tu jakieś niejasne rzeczy nie więc zobacz że to jest idealne środowisko do tego żeby narastało dużo różnych teorii na ten temat tak jest w ogóle taki nurt który nazywa się chyba antypsychia ale nie chcę być pewny a tak mi się wydaje który w ogóle zaprzecza istnieją jakimkolwiek zaburzeniom psychicznym tak i w pewien sposób no ci ludzie też mają jakąś swoją mądrość No bo tak naprawdę to jest po prostu sposób opisywania wszystkie diagnozy to jest sposób opisania tego co się dzieje z tymi ludźmi tak no ale wiesz no to tak naprawdę jest nam potrzebne ja w ogóle jestem też tak naprawdę jestem przeciwnikiem diagnos tak diagnozy zostały stworzone po to żeby wiedzieć jak wiesz refundować po prostu leczenia tych ludzi tak czy ktoś spełnia diagnozę czy ktoś nie spełnia diagnozę jeśli ktoś spełnia No to powiedzmy należy się mu leczenie tam terapeutyczne Czy leczenie tymi tymi lekami więc jakby po to jest stworzone tak natomiast nieważne czy mówimy depresji fobii społecznej czymkolwiek to są tylko etykiety nie możemy tracić drugiego człowieka sprzed oczu tak no bo to jest człowiek

który i to nie ma znaczenia czy ktoś spełnia diagnozę depresji czy ktoś nie spełnia diagnozę depresji jeśli komuś coś sprawia cierpienie albo przeszkadza mu funkcjonowaniu to jest bardzo istotne że każdy problem który określamy jako zaburzenie psychiczne ma w diagnozie taką ostatnią linijkę tak Ja to nazywam w taki sposób w której mniej więcej te sformułowanie wygląda tak ten problem stwarza osobie cierpienie albo przeszkadza jej funkcjonowaniu albo przeszkadza w funkcjonowaniu i nie wiem sprawia cierpienie innym ludziom dookoła tak bo to też jest jakby bardzo istotne więc te diagnozy jakby nie mają większego znaczenia chodzi o to żeby zabrać z ludzi te cierpienie którego doświadczają Tak więc nieważne czy mówimy depresji fobii społecznej jeśli ktoś cierpi to cierpi to mu Pomóżmy jakby o to chodzi w terapii i chciałbym żebyśmy się na tym koncentrowali to byłoby piękne zakończenie ale mam jeszcze kilka pytań

to złe samopoczucie nie jest pewnego rodzaju motywatorem żeby zmienić coś w życiu i nie jest takie potrzebne że źle się czuje no i coś jest w moim życiu że potrzebuje to zmienić żeby zacząć się czuć lepiej czy w takim razie depresja może czy nie powstała po to żeby nas motywować do zmiany obecnego położenia nie jest taka biologicznie korzystna Wiesz myślę że to jest bardzo ciekawe pytanie z tego względu że depresja czy fobia społeczna czy jakiejkolwiek inny problem o którym dyskutujemy jest tak naprawdę często sygnałem o tym że coś jest nie tak w naszym życiu i że może coś powinniśmy zmienić tak że czasami z pacjentami nawet traktujemy nasze problemy psychiczne jako pewnego rodzaju sygnał tak nie wiem jeśli ktoś zaczyna doświadczać ataków paniki częściej niż zazwyczaj No to widzimy pewne zależności że coś na przykład cień w jego życiu nie tak albo Jeśli pojawia się depresja No to coś jest nie tak w jego życiu tak i zazwyczaj znajdujemy sobie jakieś pewne wskazówki co może być nie tak czyli ta depresja może być korzystna i niekoniecznie oznacza coś całkowicie złego [Muzyka] patrząc na to w taki sposób że tak możemy możemy zobaczyć to jako pewien sygnał tak że depresja może być sygnałem od naszej psychiki co jest nie tak albo Co wypadałoby poprawić albo może warto się nad czymś zastanowić tak warto na to popatrzeć troszeczkę tak jak nie na żałobę zobacz że żałoba to jest depresja tak naprawdę tak jak umiera nam nie wiem małżonek rodzic dziecko doświadczamy żałoby ale nikt nie klasyfikuje tego jako problem psychiczny z tego względu że to ma bardzo ważną funkcję funkcją żałoby jest to żebyśmy się zastanowili nad swoim życiem Czy może potrzebujemy coś zmienić czy może potrzebujemy jakoś prze nie wiem przetransformułować nasze życie ułożyć je troszeczkę inaczej Tak powiedzmy takie rzeczy się dzieją po śmierci partnera małżonki małżonka tak musimy wszystko pozmieniać w naszym życiu i Po to jest ten smutek żeby dać sobie czas na to tak dać sobie czas na to i przestrzeń żeby dojść do niektórych wniosków i zacząć coś zmieniać w swoim życiu to jest pozytywny Akcent i teraz już możemy zakończyć ten wątek depresji i przejdźmy teraz do segmentu który zawsze na koniec występują w moim podcaście jest to segment każda porażka jest lekcją Polega on na tym że pytam gościa o największą porażkę ostatniego roku oraz to czego się z niej nauczył cały segment ma za zadanie promować porażkę jako coś dobrego coś co nas rozwija i w ostatecznym rozrachunku stanowi tylko i wyłącznie informacje zwrotną co należy poprawić albo co zmienić w swoim zachowaniu więc teraz chciałbym ciebie zapytać jaka jest twoja największa porażka ostatniego roku wiesz co Przemek tak szczerze mówiąc ja w ogóle Myślę że będę zgodny jakby z tym z misją tego ostatniego elementu dzisiejszej rozmowy bo kompletnie ja nie widzę żadnych swoich doświadczeń jako porażek jakby No wiesz myślałem nad tym bo dostałem te pytanie od ciebie wcześniej I myślałem sobie na tyle i nie byłem w stanie znaleźć tak coś co klasyfikuje u siebie jako porażkę nie ma czegoś takiego ale co mógłbym powiedzieć to powiedziałbym w taki sposób że bardziej to może czego czego żałuję Tak na pewno Powiedziałbym tak gdzieś trafiłem na takie badanie które bardzo do mnie trafiło jest ono w 100% zgodny ze mną że pod koniec życia tak było to badanie robione na ludziach którzy powiedzmy mieli tam 70-80 lat Więc powiedzmy byli z kraju swojego życia i większość z nich dochodziła do wniosku że żałują tych rzeczy których nie zrobili a nie te które zrobili praktycznie w ogóle nie występowało coś takiego że Ojejku to była okropna porażka że bardzo tego żałują nie żałują tego czego nie zrobili ja bym powiedział podobnie może żałuję niektórych rzeczy których się nie podjąłem tak może pewnych wyzwań których się nie podjąłem nie będę tutaj mówił konkretnie bo też nie mam konkretnego przykładu tak to jest jakby ogólne co co chcę tutaj przekazać jest parę takich rzeczy których się nie podjąłem i może trochę żałuję ale staram się na to patrzeć jako po prostu moje wybory które które podjąłem i wiesz no takich dokonałem wyborów i Takie miałem tego konsekwencje Czy były gorsze no może nie bo

Zdecydowałem że nie będę na przykład tyle pracował nie podejmę się tego projektu czy nie podejmę się tego wyzwania bo akurat Chciałem spędzić czas przyjemnie tak na przyjemnościach albo spędzając go ze swoimi bliskimi przyjaciółmi bo to ty też jest dla mnie bardzo wartościowy czas i po prostu tak wybrałem No i czy tego żałuję w ogólnym rozrachunku Myślę że nie może bardziej żałuję tego że jakoś się lepiej nie zorganizowałem tak żeby być w stanie poświęcić czas i na to i na to tak ale z drugiej strony znowu dochodzę do wniosku że przecież nie chodzi o to żeby być perfekcyjnym w swoim życiu i trzeba dać czasami troszeczkę zwolnić i dać sobie trochę takiego luzu Tak więc ja bym powiedział o tym w taki sposób bardziej żałuję coś tego czego nie by się nie podjąłem ale jestem świadomy jakie to były moje po prostu wybory i biorę to z całym dobrodzie jstwem inwentarza jeszcze właśnie a propos tego żałowania to jest taka myśl która jest bardzo dobra żeby po prostu mniej żałować albo w ogóle wyzbyć się tego a jest to ona taka że w danym momencie w przyszłości w przeszłości podjęło się taką decyzję jaką uważało się za słuszne w tamtym momencie więc nie ma co żałować ponieważ wtedy miałeś inną perspektywę i na podstawie innych danych podejmowałeś decyzje więc tak w zasadzie to pomaga tak trochę zmniejszyć to żałowanie i może całkowicie się nawet jego wyzbyć więc zamknijmy już temat ten ten cały podcast tym gdzie można cię znaleźć w Internecie gdzie ktoś kto zainteresował się twoją osobą Może cię znaleźć i czegoś się dowiedzieć więcej no z pewnością można mnie znaleźć na moim kanale to jest takie główne medium na kanale na YouTubie tak to jest takie główne moje medium gdzie dzielę się jakąś wiedzą jakimiś ciekawymi wskazówkami a propos naszej psychiki psychologia w kadrze można mnie pod właśnie takim takim kanałem znaleźć na YouTube no i głównie tam funkcjonuje można mnie oczywiście znaleźć na na mojej stronie internetowej Nikodem ryś.pl rys bez polskich znaków oczywiście no i mam oczywiście też fanpage na Facebooku taką samą nazwą jaką jest kanał na YouTubie psychologia w kadrze no i głównie tak natomiast no Jestem też taką osobą która stara się w wolnych momentach dawać jakieś różne wykłady tak jak chociażby nawet tutaj wykłady czy jakieś nawet warsztaty więc ogólnie myślę że można mnie znaleźć jako jako Nikodem Ryś tak pod moim imieniem i nazwiskiem w różnych miejscach czy czy na różnego rodzaju nawet konferencjach czasami No i mam nadzieję że do zobaczenia na innych kanałach po prostu w których możemy się spotkać Ja oczywiście zostawię linki do wszystkich miejsc o których wspomniałeś w opisie tak samo zostawię linki do filmów o których rozmawialiśmy pod koniec i bardzo ci dziękuję za tą rozmowę Myślę że była bardzo owocna i niewątpliwie każdy słuchacz coś z niej wyciągnie również bardzo dziękuję to było bardzo przyjemne dla mnie uczestniczyć w tej rozmowie również mam nadzieję że to co dzisiaj powiedzieliśmy będzie taką taką wiedzą przede wszystkim dla widzów i że będą w stanie coś z tego wyciągnąć dla siebie Tak ja myślę że na pewno tak będzie Dziękuję i do zobaczenia cześć do zobaczenia Jeżeli Dotarłeś do tego miejsca to zostaw w komentarzu taką oto emotkę serca a na pewno przypnę ci serduszko Jeżeli masz dobry dzień to zostaw również lajka czyli łapeczkę w górę oraz subskrypcję w ten sposób wspierasz cały projekt darmowych rozmów najwyższej jakości a teraz czas na autopromocję część z was może nie wiedzieć Ale napisałem własną książkę książka ukazała się w formie dropu i wyszło tylko 100 egzemplarzy jeżeli interesujesz się rozwojem osobistym lub jesteś na początku swojej drogi w tym temacie to ta pozycja jest dla ciebie z pomocą progresu z dux skrócisz sobie swoją drogę o stokroć streściłem w niej kilka lat mojego rozwoju przedstawiając praktyczne narzędzia i wskazówki jeżeli chcesz zamówić tą książkę to napisz do mnie na maila podanego w opisie w opisie znajduje się również cała strona poświęcona tej książce a także darmowe fragmenty

Podobne wpisy